środa, 3 czerwca 2015

Spisz na jeden dzień, czyli mocno statyczny zamek i dość ruchome rzeźby

Wspominaliśmy już, że lubimy zamki? Ta wyższa połowa naszej pary jest tak zafiksowana na punkcie krzyżackich warowni, że odhacza na swojej osobistej liście te, na których postawiła swoją niemałą stopę (o osobnej półce na książki o tej tematyce nie wspominając...). Sporo pozycji z tej listy już zostało zakreślonych, ale wciąż wiele jeszcze na to czeka, ku radości Ziela, bo przecież jakiś cel w życiu trzeba mieć ;).

Gdybyśmy mieli stworzyć prywatną listę ulubionych zamków, to... byśmy na pewno tego nie zrobili, bo nie pałamy szczególną atencją do zestawień typu „101 największych atrakcji Pcimia Dolnego, które musisz zobaczyć przed śmiercią!”. Już łatwiej byłoby nam wskazać najpiękniejsze, naszym zdaniem, landszafty z zamkami w rolach głównych. Miejsca w takiej klasyfikacji na pewno nie zabrakłoby dla bliskich nam - nie tylko terytorialnie - zamków w Gniewie (zresztą panorama całego miasta z drogi krajowej nr 91 i mostu nad Wierzycą prezentuje się wspaniale) i w Malborku, który majestatycznie wznosi się nad brzegiem Nogatu. Dawna stolica wielkich mistrzów krzyżackich o każdej porze dnia, nocy i roku robi niesamowite wrażenie. W ubiegłym roku do wielkiej trójki dołączył Zamek Spiski na Słowacji.


To jedna z największych twierdz w środkowej Europie. Położony obok miejscowości Żehra kompleks liczy aż 4 hektary. Zamek jest doskonale widoczny już z odległości kilkunastu kilometrów, co nie dziwi, ponieważ wapienna skała, na której go postawiono, wznosi się na wysokość 634 metrów nad poziomem morza. Co warte podkreślenia, od 1993 r. Zamek Spiski (to od Spiszu, czyli nazwy regionu), wraz z gotyckim kościołem w Żehrze i Spiską Kapitułą, czyli siedzibą miejscowych biskupów (nazywaną czasami „słowackim Watykanem”), znajduje się na światowej liście UNESCO. 


Na wspomnianej skale ludzie mieszkają - z przerwami rzecz jasna – już od młodszej epoki kamienia. Historia zamku z kolei zaczyna się na początku XII wieku - pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1120 r. Najpierw twierdza ochraniała północną granicę Węgier, później trafiała w ręce możnych rodów, jak Zapolya (w jednej z komnat zamku urodził się Jan Zapolya, późniejszy król Węgier), Turzon i Csaky, którzy byli właścicielami zamku aż do 1945 r. Nie mieszkali tam, woląc znacznie wygodniejsze siedziby w swoich luksusowych pałacach od chłodnych murów starego zamczyska, w którym na stałe służyła jedynie jednostka wojskowa. Żołnierze z zamku jednak też się wynieśli, po tym jak warownię strawił pożar w 1780 r. Od ponad trzydziestu lat trwają mozolne badania naukowe, prace naprawcze i konserwacyjne oraz rekonstrukcja niektórych fragmentów kompleksu. Pierwsi zwiedzający pojawili się tutaj w 1983 r. Od tego momentu Zamek Spiski stał się jedną z największych atrakcji turystycznych Słowacji. Mieści się tutaj niewielkie muzeum, nawet sala tortur, a z najwyższej wieży zamku rozpościera się bajeczny widok na okolicę.


Nie trzeba znać biegle języka słowackiego, aby zwiedzając zamek poznać dokładnie jego historię. Za zwrotną kaucję (10 euro) można wypożyczyć audiobooki - podczas zwiedzania wystarczy wybrać na klawiaturze urządzenia cyfrę, którymi oznaczono kolejno mijane części zamku, aby posłuchać opowieści lektora, w tym związanych z twierdzą legend. Cena biletu normalnego wynosi 5 euro, a ulgowego - 3.

Spod zamku ruszyliśmy do Spiskiej Kapituły. Niestety „pocałowaliśmy” tylko klamkę katedry...


A następnie do Lewoczy, jednego z najważniejszych miast Spiszu. Lewocza była swego czasu jednym z najbogatszych miast Królestwa Węgier, a liczne ślady dawnej świetności pozostały w tym niespełna 15-tysięcznym miasteczku do dzisiaj. Zachowaniu nietkniętego układu urbanistycznego starego miasta sprzyjało... ominięcie go przez linię kolejową, co w II połowie XIX w. zahamowało rozwój Lewoczy. Zachwycają kamieniczki mieszczańskie, zachowane prawie w całości mury obronne, renesansowy ratusz oraz gotycki kościół św. Jakuba, kryjący w swoich murach jeden z najcenniejszych skarbów sztuki sakralnej w tej części Europy. 

 
Mowa o ołtarzu głównym autorstwa mistrza Pawła z Lewoczy. To najwyższy drewniany gotycki ołtarz na świecie! Liczy dokładnie 18,62 metra wysokości, a jego wyrzeźbienie zajęło autorowi dziesięć lat. To głównie ze względu na ten zabytek pojawiliśmy się w Lewoczy. Niestety, zobaczyliśmy tylko... najwyższe na świecie rusztowanie zasłaniające ołtarz z ruchomymi rzeźbami, którymi okazali się być konserwatorzy. Oczywiście to dobrze, że ołtarz został odnowiony, ale akurat dlaczego właśnie wtedy, kiedy my przyjechaliśmy go zobaczyć?

czwartek, 21 maja 2015

Czekaliśmy właśnie na Kubę, czyli odcinek 3 (Kąty Rybackie - Jantar)

Głupio nam trochę. Od przejścia ostatniego etapu akcji „Tupu - Tup” minęło już kilkanaście dni, a tymczasem post nie napisany, zdjęcia wciąż nie przygotowane... Wstyd i hańba, ale tym razem mamy na kogo zwalić tę zwłokę. To wina... polityków! Trochę też nasza, ale przede wszystkich ICH, bo okołowyborcze zamieszkanie skutecznie uniemożliwiło nam z przyczyn - powiedzmy - zawodowych terminowe wywiązanie się z blogowych zobowiązań. Ale do rzeczy...

Trzeci etap rozpoczęliśmy w Kątach Rybackich, wyznaczając azymut na odległy o kilkanaście kilometrów Jantar.

 

Zapowiadał się wyjątkowo spokojny odcinek. Nastawialiśmy się na to, że jego przewodnim motywem będą odwiedziny w rezerwacie kormorana czarnego, który jest największą ostoją tego gatunku w Europie, i zobaczenie na własne oczy, jak kormoranie guano niszczy drzewostan rezerwatu. Samych ptaków, wyruszających na połowy licznymi stadami, widzieliśmy rzeczywiście sporo, ale okazało się jednak, że rezerwatu z samej plaży nie widać. Owszem, moglibyśmy zagłębić się w las i idąc za odgłosami wydzierających się kormoranów dotrzeć do ich kolonii, ale uznaliśmy jednak, że trzymamy się morskiego brzegu.
  

Trochę gonił nas czas, ponieważ wyprawę rozpoczęliśmy znacznie później niż dotychczasowe etapy. Byliśmy już przygotowani na brak atrakcji, a tymczasem pojawił się ON...


Opuszczając główną plażę w Sztutowie, zauważyliśmy z daleka grupę kilku osób w niebieskich bluzach, z lornetkami i aparatami, łukiem otaczających leżący tuż przy brzegu morza obły, od czasu do czasu poruszający się niemrawo kształt. Na twarzy Ziela momentalnie pojawił się szeroki „rogal”, zwiastujący połączenie kilku faktów, którego werbalną emanacją była sakramentalna wręcz konstatacja: „Ej, to foka!”. Rzeczywiście! Obłym kształtem okazał się być - jak się wkrótce dowiedzieliśmy - Kuba, czyli samiec foki szarej stosunkowo często pojawiający się na plażach Mierzei Wiślanej, a grupą w niebieskich bluzach wolontariusze „Błękitnego Patrolu WWF”, którzy zbierają sygnały o fokach odpoczywających na plażach oraz pilnują te sympatyczne zwierzaki przed często niefrasobliwymi zachowaniami plażowiczów. Jeden z wolontariuszy wręczył nam ulotki o zwyczajach bałtyckich fok oraz elementarnych zasadach, do których należy się dostosować w przypadku ich spotkania. W dużym skrócie: do foki nie należy za blisko podchodzić, nie polewać jej wodą i w żadnym wypadku nie próbować pogłaskać! To nie pluszak, a morski drapieżnik, który może boleśnie ugryźć. Usłyszeliśmy też ciekawą opowieść o samym Kubie. Biedak jakiś czas temu przeżył zbyt bliskie spotkanie, prawdopodobnie ze śrubą kutra, czego efektem były poważne rany pyska. Kuba przeszedł udaną operację, do której przygotowania wymagały drobiazgowego planu, sprowadzającego się przede wszystkim do uniemożliwienia foce powrotu do morza po podaniu środka usypiającego. Podziękowaliśmy panu wolontariuszowi i grzecznie ominęliśmy Kubę, nie omieszkując sfotografować 200-kilogramowego zwierzaka z każdej strony.


Zobaczenie foki w jej naturalnym środowisku było jednym z marzeń Ziela, zaskoczonego, że udało się je spełnić już podczas trzeciego etapu wędrówki, i trochę zafrasowanego, bo jakiż kolejny cel na następne setki kilometrów sobie wyznaczyć? Idąc po najmniejszej linii oporu stanęło na spotkaniu... dwóch fok :). Wkrótce i ten plan może się powieść, ponieważ przed nami odcinek z Jantara do ujścia Wisły, a to właśnie na sąsiadującej z nim Mewiej Łasze, czyli w kolejnym rezerwacie przyrody, zaobserwowano w maju 2013 r. aż 51 fok szarych, co stanowi rekord w obserwacji tych morskich ssaków na polskim wybrzeżu. Co więcej, zdarza się, że przypływają tutaj także foki pospolite, znacznie rzadsze na polskim Bałtyku od swoich szarych kuzynek.


Z innych celów, mamy też ambitny plan (jakby przejście całego Wybrzeża było mniej ambitne... ;) dołączenia do grona „Pocztu Bałtyckich Długodystansowców” (więcej informacji tutaj: http://terakowski.republika.pl; oraz tutaj: http://www.popiasku.pl)! Kryterium kwalifikacji jest jedno - przejście wzdłuż wybrzeża przynajmniej 100 kolejnych kilometrów, ale podczas jednej wyprawy. Bałtycki Długodystansowiec - brzmi zacnie! :)

A na koniec kilka zdjęć z naszego spaceru. ;) Pokonaliśmy kolejne 15.26 km, co łącznie daje nam już wynik 49,47 km! Gdybyśmy szli z Tczewa moglibyśmy dojść do Wielkiego Klincza i wbić się na jakiegoś grilla. ;)

Prawie Stena w prawie Stegnie
Dzisiaj już sobie pójdź, ale jutro możesz wrócić ;)
Jedna brzoza, a ile kontrowersji.
Znalazłam swój tron! Nie oddam, bo wygodny i spokojnie szum fal można posłuchać :)


Martwi nas szybko mijający czas. Od ostatniego spaceru minęły już prawie dwa tygodnie, a zbliżający się weekend będzie znowu pracujący. Tęskno nam już do kormoranów, kaczek, sieweczek, fal i bursztynów...
Do przeczytania, mamy nadzieję, że już wkrótce. :)