Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Gniew. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Gniew. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 11 sierpnia 2015

Kuzyn kontra kuzyn, czyli Vivat Vasa!

Najpierw trochę historii. Od 22 września do 1 października 1626 r. pod Gniewem - w ramach wojny o ujście Wisły - ścierały się wojska polskie króla Zygmunta III Wazy i szwedzkie Gustawa II Adolfa Wazy. Polakom zależało na tym, aby nie stracić strategicznie ważnego Gdańska. Szwedzi z kolei nie mieli zamiaru poddać Gniewa i otrzymać poważne straty, które przeszkodziłyby w dalszym kontynuowaniu kampanii na Pomorzu. W głównym starciu, 29 września, po obu stronach brało udział ponad 25 tys. żołnierzy. Po stronie polskiej dominowała słynna husaria - liczbowo porównywalna do tej spod Wiednia w 1683 r., a po szwedzkiej diabelnie skuteczni muszkieterzy. Wydarzenia sprzed 400 lat już po raz kolejny zrekonstruowano w ramach imprezy „Vivat Vasa! Bitwa dwóch Wazów”.

 
W ubiegłą sobotę - nie po raz pierwszy - wybraliśmy się do Gniewa, aby raz jeszcze powąchać prochu, docenić zaangażowanie i drobiazgowe podejście odtwórców do historycznych strojów i broni (to Zielu) oraz zachwycić się XVII-wiecznymi sukniami... hmm... pań towarzyszących wojskom (to Emi :). Znowu się nie zawiedliśmy, bo było emocjonująco, jak zwykle głośno i dynamicznie. Spektakl historyczny zakończył się pokazem sztucznych ogni oraz tradycyjną paradą wojsk i publiczności z pochodniami ulicami miasteczka.

 
Jeszcze trochę „prywaty”. Mamy nadzieję, że dobro wraca, a jeśli tak się rzeczywiście stanie, będzie to zasługą Emi. Czekając na bitwę wypatrzyliśmy na sąsiednim stole aparat. Ewidentnie przez kogoś pozostawiony. Emi - dochodząc do wniosku, że sama nie chciałaby znaleźć się w podobnej sytuacji, czyli stracić aparat, a przede wszystkim pozostawione na karcie zdjęcia - schowała go, przekazując ochronie i obsłudze kasy numer telefonu. A „nóż widelec” właściciel sprzętu zacznie go szukać właśnie u tych osób... I tak rzeczywiście się stało. Kilkanaście minut później Emi odebrała telefon od zdenerwowanej dziewczyny, która opisała zgubiony sprzęt. Chwilę później trzymała już aparat w dłoniach. Przeszczęśliwa rzecz jasna :). Teraz czekamy na odnalezienie pieniędzy zgubionych rok temu w Jaskini Mroźnej w Tatrach :P.

piątek, 19 września 2014

Ze śmiercią im do twarzy

- Zabieram cię na pokaz mody - zaskoczenie, które pojawiło się na twarzy Emi po tym oświadczeniu, było warte stworzenia mema z typu „WTF?!”

- Mediolan, Paryż, czy Londyn? Lagerfelda, Versace, czy Diora? Sukien ślubnych, wieczorowych, czy bielizny? - odparła po chwili konsternacji.

- Po pierwsze - do Gniewa. Po drugie - nikogo szczególnie znanego. Po trzecie - pokaz mody pogrzebowej... - kolejna mina Emi zwiastowała potężne rozczarowanie.

- Ale jak to? Zamieniamy się w hieny cmentarne? Przecież to zgniłe już będzie, o zapachu nie wspominając...

- Spokojnie spokojnie... Brudną robotę wykonali już za nas archeolodzy - sprostowałem. - Jedziemy na prezentację odtworzonych strojów, które znajdowano podczas wykopalisk w kościelnych kryptach i na cmentarzach, w tym w kościele w Gniewie. Będzie ciekawie - zapewniłem.

 
I było. Bo nie mogło inaczej, skoro całość przygotowała dr hab. Małgorzata Grupa, archeolog z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, uznana specjalistka od tkanin i ich konserwacji, która na naukowym koncie ma między innymi konserwację zabytków wydobytych w Katyniu, Charkowie i Miednoje. 
Odnajdywane w grobach kościołów Gniewa, Gdańska, Torunia, czy Łabiszyna bogate stroje zainspirowały archeologów oraz proboszcza kościoła św. Mikołaja w Gniewie, ks. Zbigniewa Rutkowskiego, do przygotowania spektaklu pt. „Moda w obliczu śmierci, czyli sen archeologa”. Zaprezentowano na nim wierne rekonstrukcje strojów pochodzących z wykopalisk. 
 

Szaty z Gniewa, wciąż dobrze zachowane, zostały wykonane z wysokiej jakości materiałów, co świadczy o zamożności dawnych mieszkańców miasta. W badaniach zebrano imponującą kolekcję próbek 800 rodzajów jedwabiu. Co ciekawe, żaden wzór się nie powtarza. Szaty były wykonywane w żywych kolorach, z dominacją żółci, brązów i fioletów. W kobiecych strojach natomiast przeważały koronki przy rękawach sukien oraz przyczepiane do nich kwiaty. Co ciekawe, odkryto też jedyną w Polsce sutannę z wełny. Znajdowane stroje pozwalają archeologom określić, do jakiej grupy społecznej należał dany zmarły.

 
 
 
 

Docenić należy wkład osób zaangażowanych w przygotowanie tego niezwykłego pokazu mody i wielkie brawa należą się nie tylko za dość kontrowersyjny sposób przybliżenia nam historii, ale również za ogromny wkład włożony w samodzielne odtworzenie wszystkich prezentowanych strojów! Byliśmy pod wrażeniem dokładności, z jaką każda z prezentowanych sztuk odzieży została przygotowana :)

Jeszcze kilka słów o samych wykopaliskach. W Gniewie odbywają się one od 2009 r., co lato. Zaczęto od poszukiwań krypty, w której miały być pochowane osoby spokrewnione z Radziwiłłami, potężnymi magnatami Rzeczpospolitej szlacheckiej. I choć nie udało się potwierdzić, że w podziemnym pomieszczeniu pod kaplicą św. Anny rzeczywiście spoczywają szczątki potomków wielkiego rodu, to archeolodzy co roku przyjeżdżają do Gniewa odkrywać tajemnice XIV-wiecznej świątyni i okalającego ją dawniej cmentarza. Co roku też są mocno zaskoczeni tym, co udaje im się odkryć.


W tym roku na przykład udało się potwierdzić, że odkryte w 2013 r. pod prezbiterium pozostałości drewnianego budynku to świątynia pogańska, którą przejęli i zaadaptowali na pierwszy gniewski kościółek cystersi z klasztoru w Oliwie. Przy pochówkach archeolodzy natrafiają na krzyżyki, medaliki, szkaplerze. Najczęściej są one znajdowane przy zmarłych, którzy spoczęli w murach świątyni. Taki zaszczyt spotykał wyłącznie najbogatszych i najbardziej poważanych wiernych. Ciekawe odkrycia przynoszą też wykopaliska na terenie cmentarza, który dawniej otaczał świątynię.
  

Powrót do domu minął nam wśród pięknych widoków, tak, właśnie tak - tych  nielubianych i szykanowanych wiatraków, których w ostatnim czasie pojawia się coraz więcej. Czasami i one potrafią wyglądać pięknie ;)